Veel gestelde vragen eikenprocessierupsen

Ik ben in aanraking geweest met brandharen. Wat moet ik nu doen?
Vermijd elk contact met de rupsen. Ben je toch in aanraking geweest met een rups of zijn losgelaten haren, dan mag je niet krabben of wrijven. Was of spoel de huid en ogen goed uit met water en was zo nodig al je kleren. Bekijk hier het informatieblad van de GGD.

Hoe kun je contact met brandharen vermijden?

  • Ga niet onder, of in de buurt van een besmette boom zitten.
  • Bedek hals, armen en benen wanneer je naar een gebied gaat waar eikenprocessierupsen zijn.
  • Raak de rupsen, (oude) brandharen en spinselnesten niet aan. Leg je kinderen uit waarom zij processierupsen niet moeten aanraken.
  • Ben je bewust en probeer plekken met (oude) nesten zoveel als mogelijk te vermijden.

Hoe herken je bomen met eikenprocessierupsen?
Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken. De nesten zijn dichte spinsels van vervellingshuidjes met brandharen en uitwerpselen. De rupsen gaan ’s nachts in processie op zoek naar voedsel in de toppen van eikenbomen. Grote groepen rupsen kunnen een boom helemaal kaalvreten. Op doorgaande wegen en fietspaden waar we de eikenprocessierupsen hebben aangetroffen plaatsen we waarschuwingslinten. Op andere locaties plaatsen wij waarschuwingsborden met waarschuwingslint, wij adviseren om dan een andere route te kiezen.

We krijgen ook meldingen, die bij inspectie blijken te gaan om zijderupsen. Zijderupsen spinnen ook draadjes, maar jeuken niet. We bestrijden deze rupsen niet.

Wat moet ik doen als ik eikenprocessierupsen in mijn tuin heb?
Probeer de rupsen niet zelf te verwijderen! Bel hiervoor een gespecialiseerd bedrijf zoals een hovenier of boomverzorger. Bekijk hier het informatieblad van de GGD. De GGD heeft een speciale website over de eikenprocessierups. Op deze site worden veel vragen beantwoord en handige tips gegeven.

Waarom heeft de gemeente niet meer gedaan, dit kon je toch zien aankomen?
We hebben twee preventieve rondes uitgevoerd in de hele gemeente, waarbij bomen preventief worden bespoten. Dat is een preventieronde meer dan vorig jaar. Door de warme zomer van 2018, de warme winter 2018-2019 en door het voor de rupsen ideale weer van de afgelopen weken, zijn er dit jaar veel meer rupsen dan vorig jaar. Onder andere door de bestrijding van de buxusmot door particulieren, zijn bovendien veel natuurlijke vijanden van de eikenprocessierupsen dood gegaan. 

Waarom doet de gemeente zo weinig om de overlast te bestrijden?
De overlast van eikenprocessierupsen is een landelijk probleem. Daarom is er heel weinig bestrijdingscapaciteit beschikbaar. De aannemers hebben sinds 2018 eïnvesteerd in extra capaciteit, maar die capaciteit moet over alle gemeenten worden verdeeld. In onze gemeente is sinds week 24 de gespecialiseerde aannemer Brouwers Groenaannemers één dag in de week aan het werk om de rupsen te bestrijden. We doen er alles aan om meer bestrijdingscapaciteit te krijgen. De bestrijding van eikenprocessierupsen is een tijdrovende klus. Eén bestrijdingsploeg kan per dag maar 10-50 bomen behandelen. Zelfs met meer capaciteit gaat het lang duren voor alle locaties zijn behandeld. De bestrijding wordt bemoeilijkt door het weer: voor de rupsen is het ideaal, voor de bestrijding juist niet. De wind verspreidt de haren en het warme weer vinden de rupsen fijn. Voor de bestrijders is het warme weer erg belastend, waardoor er dagen zijn dat zij niet of veel minder aan het werk kunnen zijn.

Wat denkt de gemeente op langere termijn te doen aan de bestrijding van eikenprocessierupsen?
Op dit moment heeft de bestrijding de hoogste prioriteit. Wanneer de bestrijding is afgerond, gaan we zeker kijken naar de lange termijn. Het liefst samen met onze buurgemeenten willen we komen tot een aanpak. Hiervoor kijken we ook naar nieuwe bestrijdingsmethoden en voorbeelden in andere gemeenten. 

Gaan evenementen door?
De gemeente last geen evenementen af. Wij waarschuwen organisatoren van evenementen wanneer er rondom hun evenement eikenprocessierupsen zijn aangetroffen. De organisatoren kunnen daarna bekijken wat de aanwezigheid van de rupsen betekent voor hun evenement. Heeft u vragen over het wel/niet doorgaan van een evenement, neem dan contact op met de organisatoren. 

Waarop baseert de gemeente de keuze qua prioriteitstelling?
Wij moeten keuzes maken op welke locatie de bestrijders aan de slag gaan. Wij kiezen er daarom voor om plaatsen waar veel mensen vaker samenkomen, zoals schoolpleinen, BSO’s en winkelcentra, als eerste te behandelen. De sportparken geven we geen prioriteit meer, omdat de meeste verenigingen zijn gestopt vanwege de zomer. Dit maakt wat capaciteit vrij om andere locaties, zoals BSO’s, meer aandacht te geven.

Waarom staat er op de ene locatie wel en de andere geen aanduiding
Wij hebben linten en/of borden geplaatst op locaties waarvan we weten dat er eikenprocessierupsen zijn gemeld en geconstateerd. Omdat we heel veel meldingen krijgen, kan het zijn dat een gemelde locatie nog niet van een lint of bord is voorzien. U kunt ook lint afhalen op de gemeentewerf en dit zelf om bomen spannen waar u eikenprocessierupsen in ziet zitten.
Aan de andere kant is er op zoveel plekken in onze gemeente overlast van eikenprocessierupsen, dat u er vanuit kunt gaan dat er overal in onze gemeente waar eikenbomen staan overlast is.

Waarom zijn er in de winter geen voorzorgsmaatregelen genomen, zoals het kappen van de eiken?
Er zijn twee preventierondes gereden in de hele gemeente. Bomen kappen vinden we veel te drastisch: onze inwoners willen ook een mooie, groene gemeente. Zonder bomen geen rupsen, maar ook geen groene gemeente en zeker geen biodiversiteit.

Ik wil naar een recreatiegebied met eikenbomen, zijn die nog rupsvrij en kan ik er heen?
Er zijn dit jaar zoveel eikenprocessierupsen, dat u er vanuit kunt gaan dat ze overal zitten waar eikenbomen staan. Ook al is van een recreatiegebied niet bekend of de rupsen er zijn geconstateerd, is het verstandig om aan te nemen dat ze er zitten. Recreatiegebieden met water vragen extra voorzichtigheid: de brandharen drijven op het water en wanneer u het water in gaat kunnen ze op uw huid achter blijven. Wij adviseren hier niet te gaan zwemmen en ook uw hond hier niet te laten zwemmen. 

Waarom werkt de gemeente niet met biologische bestrijding (vleermuizen, vogels etc.)
We hebben ervoor gekozen preventief de bomen te bespuiten. Werken met vleermuizen en vogels betekent dat het preventieve bespuiten niet meer kan (we zouden dan immers ook de vleermuizen en de vogels vergiftigen). De ene methode sluit de andere uit.

Waarom leiden jullie zelf geen personeel op en hebben jullie zelf geen materiaal?
Op dit moment heeft de bestrijding de hoogste prioriteit. Wanneer de bestrijding is afgerond, gaan we zeker kijken naar de lange termijn. Het liefst samen met onze buurgemeenten willen we komen tot een aanpak. Hiervoor kijken we ook naar nieuwe bestrijdingsmethoden en voorbeelden in andere gemeenten. We overwegen zeker om eigen materiaal aan te schaffen en eigen medewerkers op te leiden. 

De preventieve maatregelen werken niet, slechts een klein deel van de boom wordt bespoten, waarom niet de hele boom?
Tijdens de preventierondes wordt met een krachtige straal tot hoog in de boom gespoten. Dat er slechts een klein deel van de boom zou worden bespoten, is een verkeerd beeld. De verneveling is klein waardoor het misschien minder zichtbaar is. Er wordt met speciale spuitapparatuur gespoten die de nevel elektrostatisch kan laden.

Wanneer wordt er actie ondernomen, hoe is jullie planning?
We hebben alle meldingen verzamelt op een lijst en verdeeld in verschillende prioriteiten.  We werken eerst de locaties met hoogste prioriteit af. Dat kan nog enkele weken duren. Daarna kunnen we beginnen aan het bestrijden op andere locaties. Helaas kunnen we niet specifieker zijn.

Ik huur zelf iemand in, bij wie kan ik de rekening indienen?
Bestrijding van rupsen in bomen op uw eigen grond is voor uw eigen rekening. De gemeente bestrijdt de rupsen in de openbare ruimte.

Kunnen jullie de rupsen niet verbranden, of kan kan/mag ik dat zelf?
Verbranden is inderdaad een manier om de rupsen te bestrijden. Gezien de droogte is dat nu echter geen verstandige optie. Bovendien worden door verbranden de haren van de rupsen weggeblazen, waardoor ze zich juist verspreiden. 

Kan ik een verzoek indienen voor het plaatsen van borden of een afzetting?
Door een locatie te melden vraagt u hier al om. Wij plaatsen zo snel mogelijk linten of borden. U kunt ook lint afhalen op de gemeentewerf en dit zelf om bomen spannen waar u eikenprocessierupsen in ziet zitten.

Ik heb een locatie doorgegeven, wordt deze dan in de preventieve ronde van volgend jaar meegenomen?
Dat bekijken we na de bestrijding van dit jaar, wanneer we aan de slag gaan met een aanpak voor volgend jaar en de langere termijn.

Jullie nemen je verantwoordelijkheid niet!
We kunnen ons voorstellen dat inwoners vinden dat de gemeente meer moet doen of eerder in actie had moeten komen. Wij hebben de eikenprocessierups afgelopen weken preventief bestreden in twee ronden. Vanaf week 24 is de aannemer gestart in onze gemeente met het verwijderen van nesten. We hebben het gespecialiseerde bedrijf Brouwers Groenaannemers voor 1 dag in de week kunnen reserveren om op openbare plaatsen nesten te verwijderen. Helaas zijn er zoveel meldingen, al meer dan 300, zodat we rustig kunnen zeggen dat in onze hele gemeente overlast is van deze rupsen. Daarom moeten wij keuzes maken op welke locatie de bestrijders aan de slag gaan. Wij kiezen er daarom voor om plaatsen waar veel mensen vaker samenkomen, zoals schoolpleinen, BSO's en winkelcentra, als eerste te behandelen. De sportparken geven we een prioriteit meer, omdat de meeste verenigingen zijn gestopt vanwege de zomer. Dit maakt wat capaciteit vrij om andere locaties, zoals BSO's, meer aandacht te geven. Omdat het bestrijden erg arbeidsintensief is, zijn we alleen al met de plaatsen die prioriteit krijgen nog enkele weken bezig. We doen ons uiterste best om meer bestrijdingscapaciteit te krijgen bij aannemers.

Waarom hangt de gemeente waarschuwingslinten alleen op bomen met rupsen en niet om de bomen er omheen? Nu zie je de linten te laat.
Wij hangen dit jaar geen linten meer om bomen. Er zijn dit jaar zoveel eikenprocessierupsen, dat u er vanuit kunt gaan dat ze overal zitten waar Eikenbomen staan. Wij plaatsen aan het begin van een Eikenrij een paal met lint en op sommige locaties borden. Ook als er geen lint om een eikenboom hangt, kun je er van uitgaan dat er rupsen in zitten. 

Te weinig capaciteit is geen excuus: de rupsen zijn er al jaren daar had je op in kunnen spelen, volksgezondheid is jullie verantwoordelijkheid. Waarom is er geen plan?
Vorig jaar hebben wij als gemeente al behoorlijk wat meer aan bestrijding van de eikenprocessierupsen gedaan. Er zijn dit jaar veel meer rupsen dan iemand had verwacht. De bestrijding wordt bemoeilijkt door het weer: voor de rupsen is het ideaal, voor de bestrijding juist niet. De wind verspreidt de haren en het warme weer vinden de rupsen fijn. Voor de bestrijders is het warme weer erg belastend. Aannemers hebben ookingespeeld op de verwachtte grotere overlast. Deze extra capaciteit is nu alleen over meerdere gemeente verdeeld, waardoor het voor ons nog steeds moeilijk is om capaciteit in te huren.

Waarom schakelt de gemeente het leger niet in?
Inzet van het leger wordt bepaald door het ministerie van Defensie, niet door de gemeente. Bovendien heeft het niet zo veel zin om heel veel “handen op straat” te organiseren als we die niet kunnen uitrusten met de goede middelen om de rupsen te bestrijden en die middelen zijn er te weinig.

We hebben er begrip voor dat het druk is met bestrijding, maar kunt u iets duidelijker zijn wanneer er actie wordt ondernomen?
We werken eerst de locaties met prioriteit af. Dat kan nog enkele weken duren. Helaas kunnen we op dit moment niet specifieker zijn.

De gemeente loopt achter de feiten aan: waarom kopen jullie zelf geen materiaal en leidt je jullie eigen mensen niet op? Volksgezondheid is de verantwoordelijkheid van de gemeente.
Er zijn dit jaar veel meer rupsen dan iemand had verwacht. De bestrijding wordt bemoeilijkt door het weer: voor de rupsen is het ideaal, voor de bestrijding juist niet. De wind verspreidt de haren en het warme weer vinden de rupsen fijn. Voor de bestrijders is het warme weer erg belastend. Onder andere door de bestrijding van de buxusmot door particulieren, zijn bovendien veel natuurlijke vijanden van de eikenprocessierupsen dood gegaan. 
Voor volgend jaar en de langere termijn gaan we kijken naar een aanpak. Het liefst doen we dit samen met buurgemeenten. 

Vorig jaar heb ik twee keer telefonisch iets gemeld, er is toen niets gedaan. Waarom niet?
We richten ons op de locaties met prioriteit. De behandeling van die locaties kan enkele weken duren. Daarna kunnen we de bestrijding op andere locaties oppakken. Het kan echter zo zijn dat we een locatie niet kunnen behandelen voor de rupsen uit zichzelf weer weg zijn.

Is de Haarsteegse Wiel nog vrij van processierupsen?
Er zijn dit jaar zoveel eikenprocessierupsen, dat u er vanuit kunt gaan dat ze overal zitten waar bomen staan. Ook al is van een recreatiegebied niet bekend of de rupsen er zijn geconstateerd, is het verstandig om aan te nemen dat ze er zitten. Recreatie gebieden met water vragen extra voorzichtigheid, de brandharen drijven op het water en wanneer u het water in gaat kunnen ze op uw huis achter blijven. Wij adviseren hier niet te gaan zwemmen en ook uw hond hier niet te laten zwemmen. 

Uit de eikenbomen van de gemeente waaien de rupsen mijn tuin in en nu moet ik zelf die rupsen uit mijn tuin halen?
We snappen dat dit op het eerste gezicht vreemd overkomt. Aan de andere kant: de gemeente is bezig met het bestrijden van rupsen die van particuliere bomen zijn overgestoken naar bomen in de openbare ruimte. 

Heeft de aannemer in de preventiefase zijn werk wel goed gedaan?
We hebben twee preventieve rondes uitgevoerd in de hele gemeente, waarbij bomen preventief worden bespoten. Dat is een preventieronde meer dan vorig jaar. Door de warme zomer van 2018, de warme winter 2018-2019 en door het voor de rupsen ideale weer van de afgelopen weken, zijn er dit jaar veel meer rupsen dan vorig jaar. 

Waarom haalt de gemeente de eikenbomen niet weg? Nu zijn het de rupsen, later bladafval en andere troep.
Bomen kappen vinden we veel te drastisch: onze inwoners willen ook een mooie, groene gemeente. Zonder bomen geen rupsen, maar ook geen groene gemeente en zeker geen biodiversiteit.

Ik ben tuinder en maak me zorgen over mijn gewassen en de eikenprocessierupsen, bij wie kan ik terecht met mijn vragen?
U kunt het beste contact opnemen met de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) of Kennis- en Adviescentrum Dierplagen in Wageningen (KAD):

Klopt het dat de wegwerkzaamheden aan de Tuinbouwweg, die op 8 juli zouden beginnen, zijn uitgesteld vanwege de eikenprocessierupsen?
Dat klopt. Aan de Tuinbouwweg staan veel bomen met eikenprocessierupsen. Omdat medewerkers van de aannemer, die de wegwerkzaamheden uit gaat voeren, daar langere tijd moeten werken zonder beschermende kleding, is in overleg besloten de werkzaamheden tot een later tijdstip uit te stellen. Wanneer de werkzaamheden nu gaan starten, is nog niet bekend.

Onze Buitendienst gaat aan de Tuinbouwweg, tussen de Mommersteeg en de Abt van Engelenlaan, overigens als proef feromoonvallen plaatsen om de eikenprocessierupsen te bestrijden.

Uitgelicht